Ik hou van "verlaten portiersloges op winderige vlakten" zoals vriend R. het eens omschreef toen wij weer op expeditie waren geweest naar wat nu industrieel erfgoed heet. Natuurlijk ga je dan naar Ruhr.2010, het Ruhrgebied als Europese culturele hoofdstad 2010. Sommigen zullen denken dat dit nogal in tegenspraak is. Maar niets is minder waar. Hieronder een beeld van afgelopen weekend.
1: Gasometer Oberhausen
De Gasometer is een gasopslag uit 1929 en omgebouwd tot een immense ruimte voor "tentoonstellingen". Dit woord schiet te kort om te omschrijven wat er gebeurt. In 2003 heb ik hier Bill Viola's "Five Angels for the Milennium" ervaren, iets wat ik nooit meer zal vergeten. Nu is er een uitputtende tentoonstelling over het heelal en onze relatie er mee door de eeuwen heen, met een gigantische maan die in de Gasometer hangt. Je kunt met een lift naar boven waar je een geweldig uitzicht hebt over het Ruhrgebied. Niet voor mensen met hoogtevrees.
2: Essen heeft het beroemde Folkwang Museum. Daar was t/m dit weekend de tentoonstelling "das schoenste museum der Welt". Dit predikaat kreeg het museum vanwege de collectie moderne kunst die het tot begin jaren 30 had verzameld. Toen kwamen de nazi's aan de macht en werd de collectie mikpunt van de acties tegen "entartete Kunst". Meer dan 1400 objecten werden in beslag genomen en verkocht. De collectie raakte over de wereld verspreid. Na de oorlog begon men de collectie weer terug te kopen, maar er bleven gaten. T.g.v. de prachtige nieuwbouw heeft men met deze tentoonstelling geprobeerd een beeld te geven zoals het museum was voor de komst van de nazi's. En heel bijzonder: vanwege het laatste weekend kon je tot 24.00 uur naar de tentoonstelling. Tussen 18.00 en 20.00 uur vonden wij ook al heel fijn, zeker als je de museumwinkel nog uitgebreid wil doen (die zijn ook erg goed in Duitsland). En daarna een erg luxe wijn op het terras van Vincent & Paul, het tegenover gelegen restaurant.
3: Zeche Zollverein - Unesco Werelderfgoed
Een mijn, kokesfabriek en aanverwanten Unesco Werelderfgoed? Ja, "de mijn en de cokesovens van "Zeche Zollverein" behoren als representatief voorbeeld voor de ontwikkeling van de zware industrie in Europa tot het werelderfgoed".
De inrichting en architectuur van complex is gebaseerd op de de beginselen van Bauhaus. Het vormt het hart van de gigantische structuurverandering die het Ruhrgebied doormaakt: van zware industrie naar diensten, kunst en cultuur. Oude gebouwen krijgen een 2e leven. Bij het bezoek in 2003 was er net een begin gemaakt met dit proces.
De Kokerei kwam als 1e aan de beurt (in 1993 uit bedrijf genomen). Dit stuk is alleen goed toegankelijk via een rondleiding. En wat voor rondleiding: een ex-medewerker heeft ons 2 uur lang moeiteloos aan het lijntje gehouden met zijn prachtige verhalen over de industrie en de mensen (ik weet nu weer alles over cokes ;-). Je moet nog wel aardig je Duits beheersen om het te kunnen volgen.
Als 2e kwam het gloednieuwe Ruhrmuseum aan de beurt. Deze voormalige kolenwasserij is tot museum verbouwd door Rem Koolhaas. Daarbij zijn veel oorspronkelijke onderdelen behouden gebleven waardoor de tentoonstellingen een extra dimensie krijgen. Je komt er echt alles te weten over verleden en heden van het Ruhrgebied. Ik vond het geweldig maar was eigenlijk al te moe van de Kokesfabriek. Doe dit als je nog fris en fruitig bent ;-)
Meer informatie en foto's:
1: Detail.de- portal for architecture
2: Museum of the Future
Op nog geen 2 uur rijden van Tilburg ligt dus een fascinerend stuk Duitsland. Er is een route uitgezet langs allerlei industrieel erfgoed. Wil je overnachten, ons Hotel Petul biedt een zeer goede prijs-kwaliteit verhouding en ligt dichtbij het centrum van Essen en de Zollverein.
De bewoners van dit gebied zullen zich dit weekend op een andere manier herinneren: toen ik thuiskwam zag ik pas op wat voor drama de Loveparade was uitgelopen. Lees hier de verklaring van de organisatie van Ruhr 2010 hoe men er verder mee om wil gaan.
